Jeśli mieszkasz za granicą i zastanawiasz się, czy rozwój mowy Twojego dziecka przebiega prawidłowo, odpowiedź brzmi: konsultacja online jest potrzebna wtedy, gdy trudności utrzymują się mimo czasu, ekspozycji i codziennych doświadczeń językowych. Dwujęzyczność tłumaczy wiele różnic rozwojowych, jednak nie tłumaczy wszystkiego, dlatego jako logopeda zawsze zachęcam rodziców, by nie ignorowali sygnałów, które się powtarzają i wpływają na funkcjonowanie dziecka.
Dlaczego u dzieci mieszkających za granicą trudniej to ocenić?
Rodzice bardzo często słyszą:
„To przez dwa języki”
„Poczekajcie, samo się wyrówna”
I rzeczywiście, dwujęzyczność zmienia tempo rozwoju mowy, jednak nie powinna blokować jej jakości. Ponieważ dziecko funkcjonuje w dwóch systemach językowych, pewne opóźnienia są naturalne, natomiast stałe trudności w rozumieniu, komunikacji lub budowaniu wypowiedzi wymagają uważniejszego spojrzenia.
Z tego powodu kluczowe jest odróżnienie normy rozwojowej od sygnałów ostrzegawczych.
10 czerwonych flag rozwoju mowy
1. Dziecko nie reaguje na mowę
Jeśli dziecko nie reaguje na imię lub polecenia, mimo że słyszy dźwięki, warto to sprawdzić, ponieważ rozumienie jest fundamentem mowy.
2. Brak prób komunikacji
Jeżeli dziecko nie pokazuje, nie gestykuluje i nie próbuje się porozumiewać, a jednocześnie wycofuje się z kontaktu, to sygnał, którego nie należy ignorować.
3. Bardzo ograniczony zasób słów
Jeśli słownik nie rośnie w żadnym języku, mimo ekspozycji i czasu, oznacza to, że problem nie leży w dwujęzyczności.
4. Mowa jest bardzo uproszczona
Gdy dziecko długo mówi pojedynczymi słowami lub bardzo prostymi konstrukcjami, a jednocześnie nie widać postępu, warto przyjrzeć się temu bliżej.
5. Trudności z rozumieniem poleceń
Jeśli dziecko nie rozumie prostych instrukcji, nawet w sytuacjach codziennych, to ważny sygnał ostrzegawczy, ponieważ rozumienie powinno wyprzedzać mówienie.
6. Regres językowy
Utrata wcześniej używanych słów lub umiejętności językowych zawsze wymaga konsultacji, niezależnie od liczby języków.
7. Silna frustracja przy komunikacji
Jeśli dziecko często złości się, płacze lub rezygnuje z kontaktu, ponieważ nie potrafi się wypowiedzieć, to znak, że komunikacja stała się dla niego zbyt trudna.
8. Trudności w obu językach
Dwujęzyczność nie powoduje globalnych problemów językowych, dlatego jeśli trudności są widoczne w każdym języku, wymagają oceny specjalisty.
9. Brak postępu mimo czasu
Jeśli przez wiele miesięcy nie widać żadnych zmian, mimo codziennego kontaktu z językiem, oznacza to, że sam czas nie wystarczy.
10. Trudności językowe wpływają na emocje
Gdy mowa zaczyna wpływać na samoocenę, relacje lub zachowanie dziecka, pomoc staje się potrzebą, a nie „opcją”.
Jak wygląda konsultacja online w takich sytuacjach?
Najczęściej zaczyna się od rozmowy z rodzicem, ponieważ to on najlepiej zna codzienne funkcjonowanie dziecka. Podczas konsultacji online analizujemy nie tylko mowę, ale także:
- rozumienie,
- ekspozycję językową,
- regulację emocjonalną,
- rozwój ruchowy,
- kontekst migracyjny i szkolny.
Ponieważ każde dziecko ma inną historię, nie ma jednego schematu, jednak zawsze jest przestrzeń na spokojną analizę i konkretne wskazówki.
Co chcę Ci powiedzieć jako logopeda?
Dwujęzyczność:
- nie opóźnia mowy sama w sobie,
- nie powoduje regresów,
- nie tłumaczy braku rozumienia.
Dlatego jeśli coś Cię niepokoi, konsultacja online nie jest „na wyrost”. To sposób, by uporządkować wątpliwości, zrozumieć sytuację i zdecydować, czy wystarczy wsparcie domowe, czy potrzebne są kolejne kroki.
Czasami jedna rozmowa wystarczy, by odzyskać spokój.
Czasami pozwala rozpocząć pomoc wtedy, gdy jest ona najbardziej skuteczna.
